Een leeg duivennest mag je weghalen; een bezet nest met eieren of jongen laat je met rust tot de jongen zijn uitgevlogen. Dat komt niet doordat de stadsduif een beschermde vogelsoort is — dat is hij namelijk niet — maar doordat de zorgplicht uit de Omgevingswet en de Wet dieren verbieden om een dier onnodig leed toe te brengen. Preventieve wering plaatsen mag het hele jaar door.

De stadsduif is juridisch geen wilde vogel

Dit wordt online vrijwel overal verkeerd verteld, dus even precies. De stadsduif is een verwilderde huisduif: een gedomesticeerde soort die is losgelaten of ontsnapt. Daardoor valt hij niet onder de bescherming van in het wild levende vogels.

Die vogelbescherming staat sinds 1 januari 2024 in de Omgevingswet, in het Besluit activiteiten leefomgeving (artikel 11.37 en 11.38). De Wet natuurbescherming, die je op veel sites nog tegenkomt, bestaat niet meer. Onder die vogelbescherming vallen wél de wilde duivensoorten die je in Nederland tegenkomt: de houtduif, de holenduif en de Turkse tortel. Zit er een nest van zo’n soort, dan gelden strengere regels.

Wat wél altijd geldt, ook voor de stadsduif

Twee dingen gelden voor élk dier, ongeacht of het een beschermde soort is:

  • De zorgplicht (Omgevingswet, Besluit activiteiten leefomgeving artikel 11.27): je moet voorkomen dat je met je handelen nadelige gevolgen voor dieren veroorzaakt, en waar dat niet kan, die gevolgen beperken.
  • De Wet dieren, artikel 2.1: je mag een dier geen onnodig letsel of leed toebrengen.

Praktisch komt het hierop neer: een nest met eieren of jongen weghalen betekent dat die jongen doodgaan. Dat is onnodig leed, en dus niet toegestaan — ook bij een stadsduif. Een leeg, verlaten nest weghalen raakt geen enkel dier en mag daarom wel.

Waarom je bij ons geen boetebedrag leest

Op veel sites staat een concreet boetebedrag voor het verstoren van een duivennest. Dat bedrag is geen wettelijk vastgelegd tarief: het is terug te voeren op één mediabericht over een incidentele boete en daarna eindeloos overgenomen. Wat de sanctie in een concreet geval is, hangt af van de situatie en van de handhavende instantie. Wij noemen daarom geen bedrag dat we niet kunnen onderbouwen.

Hoe lang een nest bezet is

Een duivenei komt na ongeveer 17 dagen uit. Daarna blijven de jongen nog 35 tot 37 dagen in en rond het nest voordat ze zelfstandig uitvliegen. Een bezet nest is dus ongeveer twee maanden in gebruik.

Het lastige is de frequentie: stadsduiven broeden bijna het hele jaar door en hebben twee tot vier legsels per jaar, meestal van twee eieren. Op een plek met een gevestigd paar kan er daardoor vrijwel doorlopend een bezet nest liggen. Wachten op “het einde van het broedseizoen” is dus geen strategie — dat moment komt bij stadsduiven nauwelijks.

Wat je tijdens het broedseizoen wél kunt doen

Er is meer mogelijk dan mensen denken:

  • Preventieve wering plaatsen op alle plekken waar nog geen nest ligt, mag het hele jaar door.
  • Reinigen en desinfecteren van plekken zonder bezet nest is gewoon toegestaan.
  • Werken rond een bezet nest heen: alle overige balkonranden, dakranden en nissen kunnen direct worden afgesloten, zodat het probleem niet verder uitbreidt terwijl de jongen uitvliegen.
  • Het lege nest direct opvolgen met wering, zodra de jongen weg zijn. Dat is het kritieke moment: laat je die plek open, dan is hij binnen enkele weken opnieuw bezet.

Wat te doen als je een bezet nest tegenkomt

Kom je tijdens een klus of inspectie een bezet nest tegen, laat het dan zitten en pak de rest van de plek wel aan. Zo verlies je geen tijd en breidt de overlast zich niet uit. Zodra het nest leeg is, wordt het laatste stuk wering aangebracht.

Wij plannen klussen standaard op deze manier: eerst inspectie, dan alles wat direct kan, en het bezette deel als laatste. Twijfel je of het om een stadsduif of een houtduif gaat, of wil je weten wat er op jouw balkon of dak mogelijk is? Stuur een paar foto’s via WhatsApp of e-mail — je krijgt binnen 24 uur een beoordeling en een vaste prijs vooraf voor de duivenwering.